Đào tạo kỹ năng sống cho học sinh phổ thông có thật sự cần thiết?

Đào tạo kỹ năng sống cho học sinh phổ thông có thật sự cần thiết? Trong những năm gần đây, vấn nạn về tình trạng trẻ em phạm tội, dính dáng vào các tệ nạn xã hội, hư hỏng đang ở mức tỷ lệ báo động. Khi mà người ta vẫn thường nói thế hệ trẻ là mầm non tương lai của đất nước thì liệu tình trạng như vậy rồi sự phát triển của đất nước sẽ ra sao? Là phụ huynh, chắc rằng bạn cũng đang lo lắng đến vấn đề này. Bất cứ ai cũng mong muốn con mình phát triển toàn diện cả về mặt thể chất lẫn tinh thần. Hãy cùng Wedo – wegood tìm hiểu về vấn đề này nhé!

Hậu quả của việc thiếu kỹ năng sống ở học sinh phổ thông

1. Thiếu kỹ năng sống: Dễ sa vào lối sống buông thả hư hỏng

Tình trạng trẻ em hư hỏng, bỏ bê việc học ngày càng phổ biến, không chỉ trong nhóm tuổi trung học phổ thông mà ngay cả trẻ em cấp bậc trung học cơ sở cũng ngày một gia tăng. Đó là thực trạng đáng buồn cho xã hội hiện nay. Những video chia sẻ rầm rộ trên mạng xã hội thu hút hàng nghìn lượt xem lại chính là những vụ đánh hội đồng giữa các em học sinh, nạn nhân cũng là một hoặc vài bạn trạc độ tuổi, bị đánh đập không thương tiếc, đến mức người lớn chúng ta nhìn vào cũng cảm thấy kinh hãi. 

Nhiều em học sinh nam cũng đua đòi theo các tệ nạn xã hội, hút thuốc ngay trong trường học, uống rượu bia rồi đi xe máy lạng lách đánh võng,… Cả những em học sinh nữ cũng văng tục chửi bậy không thua kém học sinh nam, nhuộm tóc, nói năng chợ búa, không còn khuôn khổ chuẩn mực lễ phép mà trường học đã dạy cho các em.

Lối sống lệch lạc của các em thật sự đáng báo động, phải chăng do cách dạy dỗ của bố mẹ hay từ phía nhà trường? Suy cho cùng, vẫn là kỹ năng sống mà các em cần cũng không có.

2. Ứng xử thiếu văn hóa

Trong trường học, các em sẽ gặp và kết bạn với nhiều người, mỗi người một tính cách, đôi khi chỉ một vài mâu thuẫn nhỏ nhưng lại khiến các em bị kích động. Ở lứa tuổi này, nếu không được trang bị kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp và quản lý cảm xúc của mình thì rất dễ làm các em đánh nhau, trả thù với những hành động nguy hiểm không lường trước được. Các em đâu biết rằng, chỉ vì một phút mất kiểm soát bản thân mà cả tương lai về sau bị ảnh hưởng nặng nề.

Nhiều trường hợp bị nhà trường đuổi học, bố mẹ biết chuyện đến xin xỏ nhưng đã quá muộn. Hoặc có trường hợp, bố mẹ thấy môi trường học có nhiều vấn đề, trong lớp có thành phần học sinh cá biệt, con bị dọa đánh,… lại muốn cho con chuyển trường, chuyển lớp, nhưng liệu đó có phải là cách giải quyết tốt nhất? Quan trọng vẫn là kỹ năng giao tiếp ứng xử để các em có thể ứng biến trong mọi tình huống cả ở trường học và ngoài xã hội.

3. Thiếu kỹ năng sống: Ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai

Nếu trang bị kỹ năng sống càng sớm thì sẽ giúp học sinh vững vàng hơn trước xã hội và hoàn thiện bản thân tốt hơn. Ngược lại, nếu không có bất kỳ kỹ năng sống nào thì trẻ rất dễ sa đọa, hư hỏng và thiếu định hướng cho tương lai sau này. Những trẻ em từ nhỏ không được trang bị các bài học thiết thực từ bé, hoặc thường xuyên nghe cha mẹ cãi vã nhau, hoặc cha mẹ không có phương pháp giáo dục tối ưu… thì thường sai lệch trong suy nghĩ và lối sống. 

Những kỹ năng sống cơ bản dành cho học sinh phổ thông

Theo cách tiếp cận khái niệm kỹ năng sống của bốn trụ cột giáo dục của UNESCO, chúng ta cần rèn luyện cho học sinh phổ thông 2 nhóm kỹ năng sống cơ bản sau:

Nhóm kỹ năng trong học tập, làm việc, vui chơi giải trí:

  • Kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, quan sát, đưa ra ý kiến
  • Kỹ năng làm việc nhóm
  • Kỹ năng tư duy logic, sáng tạo, phân tích, tổng hợp
  • Kỹ năng giữ gìn vệ sinh chung, cá nhân

Nhóm kỹ năng giao tiếp, hòa nhập, ứng phó với các tình huống trong cuộc sống:

  • Kỹ năng kiểm soát cảm xúc, kiềm chế thói hư tật xấu, sở thích cá nhân
  • Kỹ năng trình bày ý kiến, diễn đạt, thuyết trình trước đám đông
  • Biết phân biệt đúng – sai, lễ phép trong và ngoài trường học
  • Kỹ năng ứng phó với tình huống bạo lực học đường, tình huống tai nạn, cháy nổ,…
  • Kỹ năng ứng biến với tai nạn đuối nước
  • Kỹ năng sống về giáo dục giới tính, phòng chống tệ nạn xã hội

Biện pháp đào tạo kỹ năng sống cho học sinh phổ thông

Giáo dục kỹ năng sống hiệu quả vẫn là từ phía nhà trường và gia đình. Nhà trường nên tổ chức các buổi học ngoại khóa, cho học sinh thực hành và trải nghiệm những tình huống giả định để nâng cao kỹ năng ứng biến, giải quyết các tình huống bất ngờ sẽ xảy ra trong cuộc sống của các em. Ngoài ra, những buổi học chính khóa trên lớp, giáo viên cần lồng ghép các bài giảng nói về kỹ năng sống, có thể chỉ là chuyện trò giữa giáo viên và học sinh nhưng đó cũng là bài học mà các em cần tiếp thu để nâng cao kiến thức kỹ năng sống cho mình.

Đào tạo kỹ năng sống cho học sinh phổ thông là cả một quá trình mà bản thân mỗi người phải nghiêm túc học tập thì mới đạt hiệu quả. Với lứa tuổi chập chững vào đời như các em học sinh phổ thông, điều này thật sự quan trọng và có ý nghĩa cho tương lai sau này, quyết định đến việc các em đương đầu với thử thách trong đời ra sao.